Laser Nd:YAG

Zastosowanie lasera Nd-Yag

W zależności od zastosowanego urządzenia laser Nd może być wykorzystywany między innymi do:

• redukcji tatuaży,
• redukcji makijażu permanentnego,
• terapii wybranych zmian barwnikowych,
• wykonywania laserowego peelingu węglowego,
• poprawy wyglądu skóry z rozszerzonymi porami i nadmiernym wydzielaniem sebum,
• wspomagania terapii wybranych zmian trądzikowych.

REDUKCJA TATUAŻU I MAKIJAŻU PERMANENTNEGO

W usuwaniu pigmentu stosuje się przede wszystkim lasery emitujące bardzo krótkie impulsy energii.

Energia światła jest pochłaniana przez cząsteczki pigmentu znajdujące się w skórze. Powoduje to ich gwałtowne rozdrobnienie na mniejsze fragmenty. Następnie część rozdrobnionego barwnika jest stopniowo usuwana z tkanek w procesach zachodzących w organizmie, w których uczestniczą między innymi komórki układu immunologicznego.

Nie oznacza to, że pigment znika bezpośrednio podczas zabiegu.

Rozjaśnianie tatuażu zachodzi stopniowo w kolejnych tygodniach.

Jakie kolory reagują na laser?

Odpowiedź zależy od składu chemicznego i koloru pigmentu, jego głębokości oraz zastosowanej długości fali.

W przypadku lasera Q-switched Nd:YAG:

• 1064 nm stosuje się przede wszystkim do pigmentów ciemnych, szczególnie czarnych i ciemnoniebieskich,
• 532 nm może być stosowane w przypadku części pigmentów czerwonych, pomarańczowych i innych jasnych barwników.

Kolory zielone, turkusowe, żółte, białe oraz niektóre pigmenty mieszane mogą reagować słabiej i wymagać innych długości fali lub innej technologii.

Nie można zagwarantować całkowitego usunięcia każdego tatuażu. Skuteczność laserów 1064/532 nm w usuwaniu tatuaży została potwierdzona w badaniach, ale reakcja poszczególnych pigmentów jest zmienna.

Ile zabiegów potrzeba?

Redukcja tatuażu lub makijażu permanentnego zazwyczaj wymaga serii zabiegów.

Liczba procedur zależy między innymi od:

• rodzaju i koloru pigmentu,
• jego składu chemicznego,
• ilości użytego barwnika,
• głębokości jego umiejscowienia,
• wielkości tatuażu,
• techniki wykonania tatuażu,
• lokalizacji,
• fototypu skóry,
• wcześniejszych prób usuwania,
• indywidualnej odpowiedzi organizmu.

Tatuaże profesjonalne często wymagają większej liczby zabiegów ze względu na większą ilość barwnika oraz jego rozmieszczenie na różnych głębokościach.

Odstępy pomiędzy procedurami dobierane są indywidualnie. Zazwyczaj pozostawia się co najmniej kilka tygodni, aby umożliwić wygojenie skóry i stopniowe usuwanie rozdrobnionego pigmentu.

Nie ma podstaw, aby ustalać odstęp między zabiegami na podstawie „wolnego metabolizmu” czy zaburzeń hormonalnych.

Makijaż permanentny – szczególne środki ostrożności

Makijaż permanentny wymaga szczególnie ostrożnej kwalifikacji.

Niektóre pigmenty kosmetyczne, szczególnie zawierające związki żelaza lub tytanu, mogą po ekspozycji na laser paradoksalnie zmienić kolor i ulec ściemnieniu.

Dotyczy to szczególnie części pigmentów:

• cielistych,
• białych,
• różowych,
• czerwonych,
• brązowych.

W wybranych przypadkach przed rozpoczęciem pełnej terapii wskazane jest wykonanie próby laserowej na niewielkim fragmencie pigmentu.

Paradoksalne ściemnienie pigmentów makijażu permanentnego jest dobrze opisanym powikłaniem terapii laserowej.

Co dzieje się po zabiegu?

Bezpośrednio po zastosowaniu lasera może pojawić się charakterystyczne przejściowe zbielenie powierzchni tatuażu, określane jako frosting.

Możliwe są również:

• zaczerwienienie,
• obrzęk,
• pieczenie i tkliwość,
• punktowe krwawienie,
• wybroczyny,
• pęcherze,
• strupki.

Skóra następnie stopniowo się goi.

Do rzadszych działań niepożądanych należą:

• przebarwienia pozapalne,
• odbarwienia,
• przedłużające się zaczerwienienie,
• infekcja,
• zmiana struktury skóry,
• bliznowacenie,
• reakcje alergiczne związane z barwnikiem,
• paradoksalna zmiana koloru pigmentu.

ZMIANY BARWNIKOWE

Laser Nd-Yag może być wykorzystywany do terapii wybranych łagodnych zmian barwnikowych, po wcześniejszej ocenie ich charakteru.

Energia lasera pochłaniana przez melaninę powoduje kontrolowane uszkodzenie struktur zawierających nadmierną ilość barwnika. W kolejnych dniach i tygodniach może dochodzić do stopniowego rozjaśnienia zmiany.

Do zabiegu mogą kwalifikować się między innymi niektóre:

• plamy soczewicowate,
• przebarwienia posłoneczne,
• wybrane powierzchowne przebarwienia naskórkowe.

Nie każda zmiana barwnikowa powinna być poddawana terapii laserowej. Przed zabiegiem konieczne jest wykluczenie zmian wymagających diagnostyki dermatologicznej lub onkologicznej.

Zmian o niejasnym charakterze nie należy usuwać laserowo bez wcześniejszego ustalenia rozpoznania.

Melasma

Melasma jest przewlekłym zaburzeniem pigmentacji o złożonej etiologii i dużej skłonności do nawrotów.

Niskoenergetyczny laser Q-switched Nd-Yag1064 nm może być stosowany u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów jako jeden z elementów leczenia melasmy, jednak nie jest metodą gwarantującą jej trwałe usunięcie.

Zbyt intensywna lub wielokrotnie powtarzana terapia może prowadzić między innymi do:

• przebarwień pozapalnych,
• nasilenia melasmy,
• plamistych odbarwień skóry.

Dlatego leczenie melasmy powinno stanowić element szerszego postępowania obejmującego między innymi fotoprotekcję oraz, zależnie od wskazań, leczenie miejscowe.

LASEROWY PEELING WĘGLOWY

Laserowy peeling węglowy jest nieinwazyjną procedurą polegającą na nałożeniu na skórę specjalnej zawiesiny zawierającej węgiel, a następnie poddaniu jej działaniu lasera Nd.

Preparat węglowy pozostaje na powierzchni skóry i częściowo wnika w ujścia mieszków włosowych. Następnie absorbuje energię lasera.

W czasie zabiegu dochodzi do gwałtownego oddziaływania energii na cząsteczki węgla znajdujące się na powierzchni skóry.

Efekty peelingu węglowego

Po wykonaniu zabiegu lub serii zabiegów można obserwować:

• poprawę gładkości i struktury skóry,
• zmniejszenie widoczności rozszerzonych porów,
• zmniejszenie wydzielania sebum,
• poprawę wyglądu skóry łojotokowej,
• zmniejszenie liczby niektórych zmian trądzikowych,
• bardziej wyrównany wygląd kolorytu skóry.

Zakres poprawy jest indywidualny.

Badania dotyczące peelingu węglowego są obiecujące, między innymi w zakresie rozszerzonych porów, łojotoku i zmian trądzikowych, ale obejmują stosunkowo niewielkie grupy pacjentów. Nie należy więc przedstawiać tej procedury jako metody gwarantującej określony rezultat.

Jak przebiega peeling węglowy?

Na oczyszczoną skórę nakładany jest preparat zawierający drobiny węgla. Po odpowiednim czasie skóra poddawana jest działaniu lasera.

Podczas zabiegu pacjent może odczuwać:

• ciepło,
• delikatne szczypanie,
• krótkotrwałe impulsy termiczne.

Po procedurze może wystąpić niewielkie zaczerwienienie lub zwiększona wrażliwość skóry.

Zazwyczaj zabieg nie wymaga długiego okresu rekonwalescencji.

ZALECENIA PO ZABIEGU LASEROWYM

Szczegółowe zalecenia zależą od rodzaju wykonanej procedury.

Po zabiegu należy:

• nie usuwać mechanicznie strupków ani pęcherzy,
• delikatnie oczyszczać skórę,
• stosować zalecone preparaty regenerujące lub nawilżające,
• unikać dodatkowego drażnienia leczonej powierzchni,
• unikać intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV,
• na odsłonięte okolice stosować fotoprotekcję SPF 50+,
• do czasu wygojenia unikać procedur drażniących i złuszczających leczoną powierzchnię.

Po usuwaniu tatuażu szczególnie istotne jest zachowanie czystości obszaru i obserwowanie procesu gojenia.

W przypadku nasilającego się bólu, rozległych pęcherzy, cech infekcji lub innych niepokojących objawów należy skontaktować się z lekarzem.

Izotretynoina

Dawna zasada wymagająca automatycznie 6 miesięcy przerwy po każdej terapii izotretynoiną przed każdym zabiegiem laserowym nie znajduje obecnie wystarczającego potwierdzenia naukowego.

Rodzaj planowanego lasera, jego parametry, stan skóry oraz wskazanie należy ocenić indywidualnie. Dane konsensusowe nie uzasadniają rutynowego sześciomiesięcznego odraczania wielu nieablacyjnych procedur laserowych.

Każdy zabieg poprzedzony jest konsultacją i indywidualną kwalifikacją. Rodzaj procedury, długość fali, parametry energii, liczba zabiegów oraz odstępy pomiędzy nimi dobierane są do wskazania, rodzaju zmiany i właściwości skóry. Możliwe do uzyskania rezultaty oraz przebieg gojenia różnią się pomiędzy pacjentami.